Najpiekniejszy Polski Park Krajobrazowy

Nadmorski Park Krajobrazowy obejmuje przede wszystkim Półwysep Helski i Zatokę Pucką, a także cienki pas wybrzeża od Białogóry po półwysep. Większość obszaru zajmują więc wody Zatoki Puckiej.

Charakterystyczne dla lądowej części parku jest występowanie wszystkich typów wybrzeża, jakie można spotkać na południowej granicy Bałtyku. Są więc klify, niskie wybrzeża zalewowe oraz wybrzeża wydmowe. Charakterystyczne dla tego terenu są też torfowiska, zwłaszcza typu atlantyckiego. Ze względu na specyficzne warunki klimatyczne rosną tu też unikalne w skali kraju rośliny – np. malina moroszka, dla której teren ten jest południową granicą zasięgu występowania, albo woskownica europejska – rodzaj krzewu, bardzo rzadki na terenie Europy. Około 47% lądowej części powierzchni parku pokrywają lasy, przede wszystkim bory bażynowe – charakterystyczne dla wybrzeża Bałtyku.

Ze świata zwierzęcego można tutaj podziwiać przede wszystkim zwierzęta morskie i nadmorskie. Tereny te stanowią np. lęgowiska dla rzadkich gatunków ptaków – łęczaka, biegusa zmiennego, ostrygojada oraz wielu innych. Zatoka Pucka jest też jedynym w Polsce akwenem dla foki szarej, a w Helu znajduje się fokarium, gdzie można obserwować te niesamowite zwierzęta.

Nadmorski Park Krajobrazowy obejmuje aż dziewięć różnych rezerwatów przyrody. W otulinie parku znajduje się kolejne sześć rezerwatów. Tereny te są miejscem występowania wielu rzadkich gatunków roślin – np. gnidosza błotnego, sita Gerarda, mlecznika nadmorskiego, świbki morskiej czy owadożernego tłustosza zwyczajnego. Rezerwat Słone Łąki jest przede wszystkim jedynym na Pomorzu Gdańskim miejscem występowania jarnika solniskowego.

Najstarszy park krajobrazowy w centralnej Polsce. Położony na obszarze jurajskiego krajobrazu Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, wzdłuż rzeki Warty. Atrakcją parku są zarówno wspaniałe okazy świata roślin i zwierząt, jak i interesujące obiekty historyczne i archeologiczne. Duży obszar krajobrazu, bo ok. 53%, zajmują lasy, przede wszystkim sosnowe, rosnące na ubogiej, piaszczystej glebie. Bezpośrednio w dolinie rzeki występują łęgi wierzbowo-topolowe i z rzadka olsy porzeczkowe, a także świetlista dąbrowa, na piaszczystym terenie w pobliżu Niżankowic, czy jodłowy bór mieszany występujący na terenie uroczyska Kluski.

Fauna jest tutaj bardzo zróżnicowana. Można spotkać rzadkie gatunki, takie jak: salamandra plamista, łabędź krzykliwy, tracz nurogęś, bóbr, albo chomik europejski. Jest też kilkanaście gatunków nietoperzy. Z ryb zaś szczupaki, brzany, ukleje i inne.

Poza tym Załęczański Park Krajobrazowy przyciąga także ciekawymi zabytkami. Drewniany kościół typu wieluńskiego z XVI w., z renesansową polichromią znajduje się w Łaszewie Rządowym w powiecie wieluńskim. Oprócz tego XVIII-wieczna kapliczka we wsi Kamion nad Wartą, drewniany wodny młyn z XIX w. w Kępowiźnie. Są tutaj także liczne stanowiska archeologiczne oraz warte odwiedzenia dwa duże kurhany kultury przeworskiej w Przywozie nad Wartą – pochodzą one z przełomu wieków II/III n.e. i znajdują się w odległości około 100 m od rzeki.

W obrębie parku krajobrazowego znajdują się trzy rezerwaty przyrody Bukowa Góra, Dąbrowa w Niżankowicach oraz Węże.

Znajduje się tu także kilkadziesiąt jaskiń, między innymi: trzypoziomowa jaskinia „Za Kratą”, o długości korytarzy 70 m, głębokości 17 m, Jaskinia Stalagmitowa – niestety obecnie nie ma tutaj prawie wcale nacieków, czy dwie „Szachownice” (Szachownica I i Szachownica II) na Krzemiennej Górze.

Jeden z Jurajskich Parków Krajobrazowych, położony w województwie małopolskim. W jego granicach znajduje się pięć rezerwatów przyrody: Bukowica, Dolina Mnikowska, Lipowiec, Skała Kmity, Zimny Dół. Atrakcją są zarówno zabytkowe budowle, jak i osobliwości przyrody, w tym także kilka gatunków rzadkich roślin i zwierząt.

Park obejmuje Grzbiet Terczyński – z najwyższą Górą Zamkową (411 m n.p.m.), a także część Rowu Krzeszowickiego.

Na terenie parku znajdują się odsłonięte skały jurajskie i starsze – dewońskie i karbońskie oraz wulkaniczne porfiry permskie. Rów Krzeszowicki stanowi natomiast jest trzeciorzędowym zapadliskiem tektonicznym, które wypełniają osady z późniejszych epok.

Z rzadkich roślin widuje się tutaj rojnik pospolity, bluszcz pospolity, tojad mołdawski, lilię złotogłów, parzydło leśne, rosiczkę okrągłolistną. Rzadkimi reprezentantami królestwa zwierząt są żółw błotny, łoś, krogulec, sowa płomykówka, czy myszołów zwyczajny.

Z zabytków kultury uwagę przyciągają ruiny zamków Tenczyn i Lipowiec, a także dwa barokowe kościoły, w Tenczynku i Morawicy. W Balicach znajduje się też ciekawy zespół pałacowy, dawniej należący do rodziny Radziwiłłów. Dzisiaj mieści się tutaj Instytut Zootechniki. Do atrakcji historycznych w okolicy należą jeszcze austriackie forty.

Na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego znajduje się wiele szlaków pieszych oraz rowerowych. Można więc na wiele sposobów zwiedzać tę piękną okolicę.

Jest pierwszym parkiem krajobrazowym, jaki powstał w Polsce (w 1976 roku). Jest to teren ciekawy zarówno pod względem etnologicznym jak i przyrodniczym. Położony na obszarze Pojezierza Północnosuwalskiego, rozciąga się w sumie na 8617 ha, nad 25 jeziorami. Jednym z nich jest najgłębsze w Polsce Jezioro Hańcza (ok. 106 m głębokości według najnowszych ustaleń – dla porównania położona najbliżej polski bałtycka Głębia Gdańska wynosi 118 m, a więc Hańcza dorównuje pod tym względem płytkiemu morzu). Jezioro Hańcza jest jednym z trzech rezerwatów przyrody znajdujących się na terenie tego parku krajobrazowego. Kolejne dwa to Głazowisko Bachanowo, w widłach rzek Czarna Hańcza i Kozikówka, a także Głazowisko Łopuchowskie, na terenie wsi Łopuchowo. Innym interesującym jeziorem na tym obszarze jest Jaczno, mające niespotykany, na Suwalszczyźnie, zielony kolor, który zapewniają mu liczne kolonie glonu chlorella. Swoje niezwykłe krajobrazy park zawdzięcza formacji lodowcowej zlodowacenia bałtyckiego. To wtedy zostały naniesione głazy znajdujących się na obszarze parku rezerwatów Bachanowo i Łopuchowo.

Suwalski Park Krajobrazowy przyciąga też turystów swoją niezwykłą roślinnością. Duża ilość lasów mieszanych z przeważającą ilością świerku (lasy leszczynowo-świerkowe i bory sosnowo-świerkowe). Do rzadkich gatunków roślin należą fiołek błotny, czermień błotna, storczyk krwisty. Z chronionych zwierząt można tu spotkać bobry, ryjówki, wydry, dzięcioła czarnego.

Krajobrazy parku można podziwiać ze szczytu kilku gór, stanowiących punkty widokowe: Góry Leszczynowej, Góry Zamkowej, Góry Kościelnej i Góry Cisowej.

Bazę noclegową turyści znajdą w pobliskich miejscowościach – Jeleniewie, Turtulu, Błaskowiźnie czy Smolnikach.

Należący do Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, park Dolinki Krakowskie rozciąga się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Mierzy 19.777 ha, z czego większość znajduje się w województwie małopolskim, a jedynie 4365 ha w śląskim.

Można tu podziwiać ciekawą przyrodę oraz spotkać się z historią, a nawet z prehistorią. Na obszarze parku znajduje się na razie pięć rezerwatów przyrody. W planach jest założenie dalszych kilku. Jednym z ciekawszych jest leśny rezerwat przyrody Dolina Kluczwody – znajduje się na terenie gminy Zabierzów; położony nad potokiem Kluczwoda. Przeważają tutaj skały wapienne i lasy liściaste. Na dobrze nasłonecznionych zboczach wzgórz rośnie wiele ciekawych gatunków roślin – np. bez czarny, suchodrzew, trzmielina europejska. Wzdłuż rezerwatu biegną dwa szlaki rowerowe – czerwony i czarny.

Majestatycznym pięknem zachwyca rezerwat Wąwóz Bolechowicki, położony nad strumieniem Bolechówka. Ochronie poddane są tzw. Brama Bolechowicka – otwierająca wejście do wąwozu, skały wewnątrz wąwozu oraz porastająca te tereny roślinność. Z rzadkich roślin można tu zobaczyć brzozę ojcowską. Istnieje możliwość wspinania się na niektóre skałki doliny, ale tylko tam, gdzie są już umocowane haki.

Jeżeli chodzi o historię, to można tu podziwiać pozostałości zamku rycerskiego na tzw. Zamkowej Skale, w ramach Doliny Kluczwody. Ciekawym obiektem jest klasztor karmelitański w Czernej na terenie rezerwatu Dolina Eliaszówki. Powstał w XVII w. Na Terenie doliny istniało niegdyś wiele pustelni. Dziś można tu oglądać ich ruiny. Inną atrakcją tego miejsca jest „diabelski most” łączący kiedyś klasztor z miejscowością Siedlec.

To tylko niektóre z licznych atrakcji Dolinek Krakowskich. Znajduje się tu wiele szlaków pieszych i rowerowych, specjalnych miejsc dla wielbicieli wspinaczki. Można więc spędzać tu czas w ramach aktywnego wypoczynku.

Jeden z najstarszych i największych parków krajobrazowych, jakie powstały w naszym kraju. Rozciąga się na obszarze 53 655 ha, na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. Założenie go miało na celu ochronę polodowcowego krajobrazu, z jego jeziorami, fauną i florą oraz niezwykłym mikroklimatem. Jest to też obszar ciekawy z punktu widzenia historii i kultury. W ramach parku istnieje dziesięć rezerwatów przyrody. Są tu wyznaczone ścieżki przyrodnicze i trasy rowerowe.

Jedną z najważniejszych atrakcji jest największe jezioro w Polsce – Śniardwy, o powierzchni 113,8 m² i maksymalnej głębokości 23,4 m.

Poza tym krajobraz jest poprzecinany mniejszymi jeziorami pochodzenia polodowcowego. Przez park płynie też rzeka Krutynia, znana jako szlak kajakowy. W granicach parku znajduje się północny fragment Puszczy Piskiej.

Na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego można spotkać wiele zwierząt i roślin rzadkich i chronionych. Żyją tu między innymi orły Bieliki, bobry, gronostaje, wydry, żółwie błotne – będące reliktem polodowcowym. W jeziorach można znaleźć rzadkie skorupiaki – kiełże, spokrewnione z krewetkami.

Królestwo roślin reprezentują np.: cis, rosiczka okrągłolistna – roślina drapieżna, żywiąca się owadami, kosaniec syberyjski, miodownik melisowaty. Znajduje się tutaj także największe w Polsce stanowisko borealnej rośliny, będącej reliktem poglacjalnym – chamedafne północnej.

Ciekawostką jest prowadzona tutaj hodowla tzw. konika polskiego – długowiecznej i wytrzymałej rasy konia, spokrewnionej z tarpanem i koniem Przewalskiego.

Park znajduje się na terenie Sudetów Środkowych oraz Przedgórza Sudeckiego. Został utworzony w celu ochrony zarówno walorów przyrodniczych jak i historycznych tego terenu. Istnieją tu dwa rezerwaty przyrody: Jeziorko Daisy oraz Przełomy pod Książem. Na terenie parku występuje wiele gatunków roślin, w tym 29 gatunków roślin chronionych oraz 19 znajdujących się pod całkowitą ochroną. Ciekawym pomnikiem przyrody jest Cis „Bolko”, który liczy sobie 400 lat i ma prawie 3 metry obwodu pnia. Jeżeli chodzi o faunę ciekawostką jest tutaj muflon – gatunek sprowadzony z Sardynii i Korsyki i występujący tylko w kilku miejscach na terenie naszego kraju. Poza tym można tu spotkać wiele gatunków ssaków leśnych – jak sarna, lis czy jeleń.

Największą atrakcją w okolicy jest jednak zamek Książ. Trzeci co do wielkości zamek Polski. Został wybudowany pod koniec XIII wieku przez Bolka I Surowego, który był księciem świdnicko-jaworskim. Został przebudowany w XVIII i na początku XX wieku. Przez całe wieki należał do rodziny Hochbergów. Na początku XX wieku (do 1923 roku) panią na zamku była legendarna dzięki swej urodzie, niezwykłej osobowości i zaangażowaniu w sprawy społeczne, księżna Daisy (Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless).

Po 1945 roku zamek znalazł się w granicach Polski i zaczął popadać w ruinę. Dziś jest na nowo odkrywany przez historyków i turystów.

Park można zwiedzać wybierając jeden z czterech szlaków turystycznych. Warty polecenia jest zielony Szlak Zamków Piastowskich, ale i inne cieszą się popularnością wśród turystów.

Park znajduje się na pograniczu województwa mazowieckiego oraz kujawsko-pomorskiego w pradolinie rzeki Wisły. Łączy Kampinoski Park Narodowy, Puszczę Bydgoską i Bory Tucholskie. Obejmuje aż dziesięć rezerwatów przyrody, w tym Jego główną charakterystyką jest duże zalesienie, przede wszystkim borami sosnowymi i mieszanymi, a w pobliżu wód łęgami i olsami. W rezerwacie Wójtowski Grąd są ponadto chronione grądy i bory mieszane, porastające wydmowe podłoże nadjeziorne. Krajobraz tarasów zwydmionych jest jednym z charakterystycznych widoków na tym obszarze. Inne charakterystyczne krajobrazy to tereny bagienne i podmokłe oraz rozległe, płaskie, piaszczyste tarasy opadające ku Wiśle.

W Gostynińsko-Wrocławskim Parku Krajobrazowym znajduje się ponad 40 jezior polodowcowych m.in.: połączone ze sobą Radyszyn, Łąkie i Wikaryjskie.

Jeżeli chodzi o faunę są tutaj bobry (zadomowione od lat 80-tych XX w.) oraz rysie. Planowane jest też wprowadzenie na te tereny wilków. Od początku lat 90 przeprowadza się reintrodukcję sokoła wędrownego, który też powoli zadomawia się na tym obszarze. Na terenach podmokłych występuje wiele rzadkich i chronionych gatunków ptaków, m.in.: bocian czarny, kulik wielki, batalion, żuraw.

Gostynińsko-Wrocławski Park Krajobrazowy może się też poszczycić wieloma zabytkami kultury, a także wykopaliskami archeologicznymi. Z ciekawszych zabytków można tu obejrzeć domy drewniane, a nawet glinianą lepiankę z XIX w. (w Skokach Dużych, gm. Włocławek). W miejscowości Ładne-Mursk (gm. Włocławek) znajduje się też zabytkowy cmentarz oraz zbór ewangelicko-augsburski z XIX i początku XX wieku.

Osadnictwo jest na terenie parku niewielkie, tylko wiejskie, rozproszone. Obszary miejskie znajdują się poza parkiem.

Został utworzony w 1979 roku. Obejmuje tereny Pojezierza Drawskiego z województwie zachodniopomorskim. Rzeźba terenu została ukształtowana w czasie zlodowacenia bałtyckiego. W granicach parku mieści się osiem rezerwatów przyrody, w tym rezerwat Dolina Pięciu Jezior w powiecie świdnickim. Na terenie tego rezerwatu – objętego programem Natura 2000 – chroniony jest ekosystem źródłowy rzeki Drawy, z jego unikalną roślinnością. Jest to też obszar o pięknym krajobrazie, ze stosunkowo wysokimi wzgórzami morenowymi, dzięki którym teren zyskał przydomek Szwajcarii Połczyńskiej. Innym ciekawym rezerwatem w ramach Drawskiego Parku Krajobrazowego jest rezerwat torfowiskowy „Zielone Bagna” na terenie gminy Ostrowice. Na torfowym podłożu rosną tu rzadkie rośliny – rosiczka długolistna, a także zagrożone gatunki mchów. Ze zwierząt występują traszka grzebieniasta, żaba moczarowa, żuraw.

Historia tych terenów jest równie ciekawa jak ich przyroda. Można tu oglądać kilka grodzisk z czasów wczesnego średniowiecza. W XII w. książę Przemysł II darował te tereny Templariuszom. Po kasacie zakonu w XIV w. obszar przejął zakon Joannitów. Do dziś na przesmyku jezior Drawsko i Żerno można oglądać ruiny zamku wybudowanego przez tych zakonników. Przez całe wieki teren ten, znajdujący się na pograniczu różnych wpływów, był świadkiem wielu wojen i doświadczał wielu zniszczeń. Pozostałością dość spokojnego okresu XIX-wiecznej rewolucji przemysłowej są liczne zabudowania dworskie i folwarczne.

Istnieje możliwość przemierzania szlaków parku pieszo, konno, na rowerach czy kajakach. Jeziora przyciągają zarówno miłośników żeglarstwa jak i amatorów wędkarstwa.

Historia Parku Krajobrazowego „Dolina Miłości”, znajdującego się w dolinie Odry, sięga połowy XIX wieku. Wtedy to został on ufundowany przez Annę von Humbert, żonę świeżo mianowanego szlachcica niemieckiego o szwajcarskim pochodzeniu – Carla Francisa von Humbert. Nazwa, nieco przeinaczona przez jednego z dziennikarzy, nawiązywała do transparentu, jaki Anna kazała zamieścić podczas otwarcia parku – „witamy w dolinie, którą miłość stworzyła”. Słowa te nawiązywały do genezy parku – miał on być darem Anny dla ukochanego męża. Z doliny, przeznaczonej przede wszystkim dla rodziny Humbertów, obszar przekształcił się w chętnie odwiedzany park krajobrazowy. Przyjeżdżali tutaj turyści z pobliskiego Schwedt, ale też ze Szczecina i Berlina. Pierwsza koncepcja parku, z drewnianymi altanami, bażanciarnią i stawami, w których pływały złote rybki załamała się na początku XX w. Jednak od 1927 roku zaczęła się druga młodość doliny. W stuletnią rocznicę zakupienia doliny przez Humbertów powstały pierwsze kamienie pamiątkowe, które potem stały się charakterystycznym elementem tutejszego krajobrazu.

Po 1945 roku teren ten znalazł się w granicach PRL. Niestety podupadł wtedy, a tereny zarastały lasem przez następne 55 lat. Na początku XXI wieku wysunięto inicjatywę odbudowy parku przy współpracy ze stroną niemiecką. Obecnie park znajduje się w stanie rewitalizacji. Projekt realizowany od 2005 i mający potrwać do 2013 roku obejmuje przystosowanie terenu dla turystów, odrestaurowanie oraz stworzenie nowych punktów widokowych, miejsc na ogniska, altan itp. Obecnie część prac została już zrobiona. Park odzyskał swój dawny urok, jeżeli chodzi o krajobraz. Okoliczni mieszkańcy przeszli bezpłatne szkolenia agroturystyczne.